Ρεπορτάζ: Γαβρής Άγγελος
Στο Κορδελιό, λίγα μόλις χιλιόμετρα από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, η εικόνα του πρώην στρατοπέδου Ζιάκα δεν θυμίζει τίποτα από τα μεγαλόπνοα σχέδια και τις “δεσμεύσεις” που κατά καιρούς ακούστηκαν. Εκεί όπου κάποτε υπήρχε στρατιωτική ζωή, σήμερα κυριαρχεί η εγκατάλειψη, η αθλιότητα και η απόγνωση.
Στα 130 στρέμματα της έκτασης, που εδώ και δεκαετίες παραμένουν αναξιοποίητα, το μόνο που έχει “ευδοκιμήσει” είναι τα μπάζα, τα σκουπίδια και τα χόρτα που φτάνουν ως το γόνατο. Ανάμεσα στα ερειπωμένα κτίρια και τα σπασμένα τζάμια, ζουν άνθρωποι του περιθωρίου — άστεγοι, χρήστες ναρκωτικών, άνθρωποι που άναψαν φωτιές μέσα στα ερείπια για να ζεσταθούν. Η παλιά σκοπιά του στρατοπέδου έχει μετατραπεί σε πρόχειρο κατάλυμα, με ρούχα κρεμασμένα στα κάγκελα και στρώματα πεταμένα στο πάτωμα.
Σύριγγες, καμένα ξύλα, απορρίμματα και μια αποπνικτική σιωπή συνθέτουν μια εικόνα ντροπής. Το άλλοτε φυλασσόμενο στρατόπεδο έχει γίνει ένας “νεκρός τόπος”, λίγα μέτρα από τον Δενδροπόταμο, που χρόνια τώρα αποτελεί σύμβολο κοινωνικής εγκατάλειψης και αδιαφορίας.
Και όμως, η ίδια αυτή έκταση βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης: κατοικίες για στρατιωτικούς και ευάλωτες ομάδες, ή μητροπολιτικό πάρκο; Η κυβέρνηση δείχνει να έχει αποφασίσει υπέρ της πρώτης επιλογής. Οι τοπικοί παράγοντες, όμως, φαίνονται εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε δηλώσεις προθέσεων και τη σκληρή πραγματικότητα ενός χώρου που θυμίζει ξεχασμένο “γκέτο”.
Οι κάτοικοι της περιοχής δηλώνουν απεγνωσμένοι. «Ποιο πάρκο; Πλάκα κάνουν; Για να γίνει πάρκο εδώ πρέπει να έχεις φύλακα πάνω από κάθε παγκάκι», λέει κάτοικος της Μοναστηρίου. Άλλοι ζητούν το αυτονόητο — ένα κομμάτι πράσινου στη Δυτική Θεσσαλονίκη, που παραμένει η πιο ασφυκτικά δομημένη περιοχή της πόλης.
Κανείς, όμως, δεν φαίνεται να αναλαμβάνει την ευθύνη για την εικόνα ντροπής. Ούτε ο Δήμος Κορδελιού-Ευόσμου που επί χρόνια υπόσχεται “πάρκο”, ούτε η κυβέρνηση που σχεδιάζει να οικοδομήσει πάνω σε ένα περιβάλλον που σήμερα μοιάζει περισσότερο με σκηνικό κοινωνικής κατάρρευσης παρά με δημόσια περιουσία.
Το πρώην στρατόπεδο Ζιάκα δεν είναι απλώς μια χαμένη ευκαιρία αστικής ανάπλασης. Είναι μνημείο εγκατάλειψης, καθρέφτης της αδιαφορίας με την οποία αντιμετωπίζεται η Δυτική Θεσσαλονίκη. Εκεί όπου οι υποσχέσεις για “ανάπτυξη” θάβονται κάτω από σκουπίδια, βελόνες και μπάζα.
Δυτική Θεσσαλονίκη, 2025: εκεί όπου τα πάρκα μένουν στα χαρτιά και η εγκατάλειψη έχει πια ρίζες.
